|
|
En el currículo
vasco del Bachillerato (BOPV 29-8-97), Matemáticas,
nos encontramos, entre otras cosas:
Matematika
I
1. Sarrera
Prestakuntzazko izaera, izaera instrumentala
eta izaera teorikoa ikasleak Unibertsitatearen edo lanbide-moduluen
artean aukeratu ahal izan dezan Batxilergoak eduki behar duen izaera
orientatzailearekin bat dator. Matematikaren izaera propedeutikoaren
ondorioz, garapenaren ordua iristen denean, lanbide-prestakuntzarako
zikloetan eta Unibertsitateko karrera zientifiko eta teknikoetan (eduki
jakinak sartu beharra dakarrena, nahiz eta sakonean ez asimilatu, hala
nola limiteak, diferentzialak, eta abar), sartzeko ahalmenduko dituen
Matematikan prestatzeaz gain, era berean bizitza osorako prestakuntza
matematikoaz hitz egiten jarraitu behar da, pentsamendu-egituren
indartze-alderdietan eta erabileraren autonomian prestakuntzazkoagoa,
eduki praktiko berriak asimilatzea ahalbidetuko duena, teknologia
berrien erabilera edo aplikazioa bultzatuko duena, lan-aldaketetara
egokitzen dena, kalkulu berrietara, eta abar, hau da, behar
matematikoak hurbileko laneko munduan Unibertsitatean baino gehiago
dauzkaten ikasleengan pentsatuz.
V. Problemen Ebazpena: Ikasleak zenbait
ebazpenestrategia erabiliz eta ordenadorea
edo kalkulagailua bezalako tresnak
erabiliz hainbat problema ebazteko gai izatea lortu nahi da. Aurreko
etaparako jadanik egindako ekarpenetan oinarritzen da, zeinak
baliagarriak diren ziklo honetarako ere (pentsamendu eta ebazpen-
estrategiak, teknika heuristikoak, eta abar.). Hasiera batean
jakintzagai guztiaren gaineko proiekzio gisa planteatzen da, hau da,
ahal den guztietan ikaskuntzaegoerak problema-egoera baten ebazpenean
oinarritu beharko dira.
Problemen ebazpena erabiltzeko aukera, kalkulagailu eta ordenadoreak
erabiltzearekin lotuta dago. Teknologia berriak eskaintzen dituen
elementu berriak erabiliko dira irakaskuntza/ikaskuntza prozesuan
laguntzeko. Kalkulagailuaren erabilera
planteatuta dago jadanik aurreko derrigorrezko etapatik, derrigorrezkoa
da beraz kalkulagailua erabiltzen jarraitzea. Lehenik taula guztien
ordezko gisa (taula logaritmikoak eta trigonometrikoak), parametro
estatistikoak kalkulatzeko, kurben eta funtzioen trazaketa eta
azterketarako, eta abar, kalkulu luzeek eskatzen duten denbora
aurreztuz eta azterketarako eta analisirako denbora izanik. Ordenadorearen ahalmena askoz ere handiagoa da.
«Software» berriek kalkuluen
sinplifikazioa ahalbidetzen dute (zenbaki handiekin eta
datu-mordoarekin egin beharrekoak), simulazioarekin (zenbaki
aleatorioak), funtzioen azterketa osatua eta xehetua, grafikoen, kurben
eta irudien trazaketa, desplazamendua, zoom, eta abar, mota guztietako
deribatu eta integralen kalkulua, banaketen taulak erabiltzea, eta
abar. Beharrezkoa da, beraz, gai jakin batzuk ordenadorearekin
tratatzeko prestatzea, adierazpen matematikoarekin, hizkuntzarekin,
arrazoiketarekin, interpretazioarekin, aplikazioekin, problemen
ebazpenarekin eta abarrekin aritzeko eta kalkulu, operatibitate eta
errepikapen-prozesuetan denborarik ez galtzeko.
Planteamendu hauek, utopikoak diruditen arren,
ez dira hain utopikoak, eremu hauetan lortzen ari den aurrerapena
azkarra eta orokorra baita (ekipo hobeak, programa merkeago eta
eskuragarriagoak). Gauzak horrela, aldaketa hauek aurreikusi behar dira
eta ikasle guztien eskuetan jarri, irakaskuntza diskriminatzailea
izango baita bestela, teknologia berri hauek lehenik erabiltzen
dituenak besteak baino maila altuagoak lortuko baititu.
Ebaluaziorako egin beharreko probek anitzak
izan behar dute, anitzak baitira egin beharreko jarduerak ere. Honek
esan nahi du idatzizko azterketa klasikoak ez duela ebaluatzeko modu
bakarra izan behar, testak, elkarrizketak, ahozko azterketak, lanaren
behaketa, autobehaketa, berdinen arteko behaketa, eta abar, ikasleak
ebaluatzeko informazio-iturriak dira. Ebaluaziorako jarduera-aniztasun
honen justifikazioa, ebaluatu beharreko eduki-mota desberdinetan
aurkitu behar da. Jakintzagaiaren didaktikan kalkulagailua
eta ordenadorea erabili badira,
ebaluazio-prozesuaren zati ere izan beharko dute, erabileraren
ikaskuntza ere aipatu prozesuaren zati baita. Azkenik, adierazi behar
da ebaluazioprobak eraikitzeko eta ebaluatzeko, adierazitako ebaluazio-
irizpideak kontuan hartu beharko direla.
2. Helburu Orokorrak
No
aparecen las palabras calculadora
ni ordenador,
ni siquiera cálculo.
3. Edukiak
1. MULTZOA:
JARRERAZKO EDUKIAK (zeharkakoak)
4. Teknologia berrien erabilpenak (kalkulagailua eta ordenadorea)
informazio matematikoaren trataerarako eta problemak ebazteko dakartzan
aukeren aintzatespena eta balorazio kritikoa.
2.
MULTZOA: PROBLEMEN EBAZPENA (zeharkakoa)
A) Prozedurazko edukiak
9. Kalkulagailua
eta ordenadorea erabiltzea problemen
ebazpenean.
3. MULTZOA – ARITMETIKA ETA ALGEBRA
B) Prozedurazko edukiak
8. Kalkulagailu
zientifikoa erabiltzea kalkuluak egiteko, erabileraren
komenigarritasunari buruz erabakiz, kalkuluaren konplexutasunaren
arabera.
4. MULTZOA – GEOMETRIA
B) Prozedurazko edukiak
4. Kalkulagailua
eta ordenadorea erabiltzea arrazoi
trigonometrikoak dauzkaten problemak ebazterakoan.
5. MULTZOA: FUNTZIOAK.
B) Prozedurazko edukiak
1. Segiden hazkuntzaren eta bornapenaren
azterketa kalkulagailuaren eta ordenadorearen bidez. Segiden adierazpen
grafikoa.
2. Segiden limitearen kalukulura eta
kontzepturako hurbilpena kalkulagailua
eta ordenadorea erabiliz. e zenbakiaren
kasu berezia.
6.
Funtzioen osaeraren kalkulua kasu errazetan eta emaitzaren azterketa
grafikoa kalkulagailua eta ordenadorea erabiliz.
8. Funtzio transzendenteek adierazpen eta azterketa grafikoa:
esponenetziala, logaritmikoa eta trigonometrikoa, kalkulagailua
eta ordenadorea erabiliz.
9. Logaritmoekin egindako eragiketen kalkuluak eta, logaritmoen propietateak
erabiliz.
10. Funtzio transzendenteak dauzkaten
ekuazioen ebazpena oso kasu errazetan, kalkulagailuarekin
eta ordenadorearekin edo gabe.
11. Funtzio baten puntu bateko limitearen
kalkulurako eta kontzepturako hurbilketa, kalkulagailua
edo ordenadorea erabiliz.
14. Tokiko muturren lokalizazioa, kalkulagailua eta ordenadorea
erabiliz.
6. MULTZOA: ESTATISTIKA DESKRIPTIBOA.
PROBABILITATEA.
B) Prozedurazko edukiak
4. Kalkulagailua
eta ordenadorea erabiltzea parametro
estatistikoak kalkulatzeko, bai eta problema aleatorioen ebazpena
simulatu eta errazteko ere.
4. Ebaluazio-irizpideak
7. Eguneroko benetako testuinguruetan edo ereduzko zientzia eta
teknologiarekin erlazionatutako testuinguruetako problemen ebazpenean
trigonometria aplikatzea, luzeeren eta angeluen neurketarako, hirukien
ebazpenerako eta abarrerako hainbat teknika erabiliz, lortutako
emaitzak eta erabilitako metodoak baloratuz eta interpretatuz.
Irizpide honekin problema geometrikoen
ebazpenean eta testuinguru errealetan aldizkako fenomenoak
esploratzerakoan tresna trigonometriko eta geometriko egokiak (behar
izanez gero kalkulagailua erabiliz,
erroreak edo kalkulu-prozesuko hurbilpenak estimatuz) eraginkorki
erabiltzeko gai ote diren egiaztatu nahi da.
10. Limiteak, deribatuak eta integralen
kontzeptuak erabiltzea, bai eta kalkulua eta erlazionatutako prozedurak
ere, funtzio polinomikoen bidez deskribatu daitezkeen fenomeno natural
eta teknologikoak seinalatu, aztertu eta interpretatzeko, edo bestela,
funtzio arrazional errazetarako, erabilitako metodoak, lortutako
emaitzak eta ezaugarririk nabarmenenak interpretatuz eta baloratuz.
Mundu naturaleko, geometrikoko eta
teknologikoko egoeretan analisiaren oinarrizko kontzeptuak erabiltzeko,
interpretatzeko eta aplikatzeko gai ote den egiaztatu nahi da, funtzio
polinomikoen eta arrazional errazen erabilpenera mugatuz, ulerpen
intuitiboa eta azterketa sakonagorako oinarriak ezartzearren, hala
badagokio bigarren ikasturtean jarraipena izango duelarik. Ordenadore- programa egokien bidez asko
erraztuko da lan hau.
Matematika II
1. Sarrera
V. Problemen Ebazpena: Ikasleak zenbait ebazpenestrategia erabiliz eta ordenadorea edo kalkulagailua
bezalako tresnak erabiliz hainbat problema ebazteko gai izatea lortu
nahi da. Aurreko etaparako jadanik egindako ekarpenetan oinarritzen da,
zeinak baliagarriak diren ziklo honetarako ere (pentsamendu- eta
ebazpen-estrategiak, teknika heuristikoak, eta abar.). Hasiera batean
jakintzagai guztiaren gaineko proiekzio gisa planteatzen da, hau da,
ahal den guztietan ikaskuntza- egoerak problema-egoera baten ebazpenean
oinarritu beharko dira.
Problemen ebazpena erabiltzeko aukera, kalkulagailu eta ordenadoreak
erabiltzearekin lotuta dago. Teknologia berriak eskaintzen dituen
elementu berriak erabiliko dira irakaskuntza/ikaskuntza prozesuan
laguntzeko. Kalkulagailuaren erabilera
planteatuta dago jadanik aurreko derrigorrezko etapatik, derrigorrezkoa
da beraz kalkulagailua erabiltzen jarraitzea. Lehenik taula guztien
ordezko gisa (taula logaritmikoak eta trigonometrikoak), parametro
estatistikoak kalkulatzeko, kurben eta funtzioen trazaketa eta
azterketarako, eta abar, kalkulu luzeek eskatzen duten denbora
aurreztuz eta azterketarako eta analisirako denbora izanik. Ordenadorearen ahalmena askoz ere handiagoa da.
«Software» berriek kalkuluen sinplifikazioa ahalbidetzen
dute (zenbaki handiekin eta datu-mordoarekin egin beharrekoak),
simulazioarekin (zenbaki aleatorioak), funtzioen azterketa osatua eta
xehetua, grafikoen, kurben eta irudien trazaketa, desplazamendua, zoom,
eta abar, mota guztietako deribatu eta integralen kalkulua, banaketen
taulak erabiltzea, eta abar. Beharrezkoa da, beraz, gai jakin batzuk ordenadorearekin tratatzeko prestatzea,
adierazpen matematikoarekin, hizkuntzarekin, arrazoiketarekin,
interpretazioarekin, aplikazioekin, problemen ebazpenarekin eta
abarrekin aritzeko eta kalkulu, operatibitate eta
errepikapen-prozesuetan denborarik ez galtzeko.
Planteamendu hauek, utopikoak diruditen arren,
ez dira hain utopikoak, eremu hauetan lortzen ari den aurrerapena
azkarra eta orokorra baita (ekipo hobeak, programa merkeago eta
eskuragarriagoak). Gauzak horrela, aldaketa hauek aurreikusi behar dira
eta ikasle guztien eskuetan jarri, irakaskuntza diskriminatzailea
izango baita bestela, teknologia berri hauek lehenik erabiltzen
dituenak besteak baino maila altuagoak lortuko baititu.
Ebaluaziorako egin beharreko probek anitzak
izan behar dute, anitzak baitira egin beharreko jarduerak ere. Honek
esan nahi du idatzizko azterketa klasikoak ez duela ebaluatzeko modu
bakarra izan behar, testak, elkarrizketak, ahozko azterketak, lanaren
behaketa, autobehaketa, berdinen arteko behaketa, eta abar, ikasleak
ebaluatzeko informazio-iturriak dira. Ebaluaziorako jarduera-aniztasun
honen justifikazioa, ebaluatu beharreko eduki-mota desberdinetan
aurkitu behar da. Jakintzagaiaren didaktikan kalkulagailua
eta ordenadorea erabili badira,
ebaluazio-prozesuaren zati ere izan beharko dute, erabileraren
ikaskuntza ere aipatu prozesuaren zati baita. Azkenik, adierazi behar
da ebaluazioprobak eraikitzeko eta ebaluatzeko, adierazitako ebaluazio-
irizpideak kontuan hartu beharko direla.
2. Helburu
Orokorrak
No
aparecen las palabras calculadora
ni ordenador,
ni siquiera cálculo.
3. Edukiak
1. MULTZOA:
JARRERAZKO EDUKIAK (zeharkakoak)
4. Teknologia berrien erabilpenak (kalkulagailua eta ordenadorea)
informazio matematikoaren trataerarako eta problemak ebazteko dakartzan
aukeren aintzatespena eta balorazio kritikoa.
2.
MULTZOA: PROBLEMEN EBAZPENA (zeharkakoa)
A) Prozedurazko edukiak
9. Kalkulagailua
eta ordenadorea erabiltzea problemen
ebazpenean.
3. MULTZOA: ALGEBRA LINEALA
No aparecen aquí las palabras calculadora y ordenador, pero sí
cálculo.
4. MULTZOA: ESTATISTIKA DESKRIPTIBOA. PROBABILITATEA
B) Prozedurazko edukiak
4. Kalkulagailua
eta ordenadorea erabiltzea parametro
estatistikoak kalkulatzeko, bai eta problema aleatorioen ebazpena
simulatu eta errazteko ere.
5. MULTZOA: GEOMETRIA
ANo aparecen aquí las palabras calculadora y ordenador, pero sí
cálculo.
6. MULTZOA: ANALISIA
B)
Prozedurazko edukiak
10. Deribatuaren erabilera behar duten
problemen ebazpena, beste arloetako benetako testuingurutan aplikatzeko
egoeretan (Geometria, Fisika, eta abar), ordenadorea
edo kalkulagailua erabiliz.
17. Ordenadorea
erabiltzea kalkulu-mota orotarako: limiteak, deribatuak, integral
zehaztugabeak eta zehaztuak.
18. Kalkulu integralaren erabilera behar duten
problemak ebaztea, beste arloetako (Geometria, Fisika, eta abar)
testuinguru errealetan aplika daitezkeen egoeretan, ordenadorea edo kalkulagailua
erabiliz.
4.
Ebaluazio-irizpideak
5. Koerlazio-koefizientea eta erregresio-zuzena erabiltzea bi
aldagairen arteko erlazioaren maila eta izaera baloratu eta
interpretatzeko, bidimentsioko banaketa baten bidez definitutako egoera
errealetan.
Ikasleak bi aldagairen arteko erlazioa
interpretatzeko duen gaitasuna ebaluatu nahi da, bigarren mailakoa
izanik koerlazio-koefizientea eta erregresio-zuzena lortzeko
trebetasuna. Kalkulu hau kalkulagailu edo
ordenadorez egin daiteke.
6. Banaketa binomiala eta normalak aplikatzen
direneko problema errealak ebaztea, taulak edo ordenadorea
erabiliz, egoera aztertu eta erabaki arrazoituak hartzeko.
Lehenik banaketetako bakoitza aplikagarri noiz
den bereiz dezaten lortu nahi da. Normala binomialaren hurbilpen ona
noiz den erabakiz gainera, emaitzen balorazioarekin batera hasierako
hipotesiak egiaztatzeko.
8. Kurba eta azalera errazei dagozkien
adierazpen analitikoak erlazionatu eta interpretatzea, euren grafika
edo eraikuntza geometrikoekin, hizkuntza egokien bidez propietateak
seinalatuz eta egiaztatuz.
Ikasleak, adierazpen analitikoko edo
eraikuntzako kasu errazetan, bi gauzen artean erlazioak ezartzeko gai
izatea eta, gainera, propietateak esplikatzeko gai izatea, elementuak
edo formak bisualizatu, eta abar. Interesgarria litzateke ordenadorez egindako lanetatik abiatuz egitea.
10. Problema konkretuak ebazteko estrategia
orokorrak eta partikularrak landu eta aplikatzea, hikuntza algebraikoan
adieraziz, eta modu arrazoituan teknika algebraiko jakin batzuk
erabiltzea haiek ebazteko, ordenadorearen
laguntzaz baliatuz hala behar izanez gero.
Ikasleek egoera irekietan problemen ebazpenari
aurre egiteko daukaten gaitasuna neurtu nahi da, erabilitako
estrategia-motak egiaztatzeko, hizkuntza algebraikoa tresna baliagarria
den egoera haiek bereziki, ebazpen-prozesuak justifikatuz, bai eta
emaitzak eta haien interpretazio logikoa ere.
11. Limite eta deribatu kontzeptuak
erabiltzea, bai eta haien kalkulua ere, esplizituki adierazitako
funtzioek ezaugarririk nabarmenenak beahr bezala justifikatuz,
seinalatu, aztertu eta interpretatzeko.
Ikasleak analisirako oinarrizko kontzeptuak
erabiltzeko gai ote diren egiaztatu nahi da, limiteen eta deribatuen
aklkuluan terminologiaren eta trebetasunen ezagupena lortu ote duten
ikusiz. Kasu guztiak kasu errazetan egingo dira, alderdi
baterabiltzaileak eta aplikaziozkoak gehiago indartuz. Ordenadore-programa egokiek lan hau neurri
handi batean erraztuko dute.
12. Limiteen, deribatuen eta integralen
kalkulua naturako eta teknologiako fenomenoei aplikatzea, bai eta
optimizazio eta neurketa-problemen ebazpenean ere.
Irizpide honek ikaslea mundu naturalaren,
geometrikoaren eta teknologikoaren egoeretan funtzioen azterketa
analitikoak emandako informazioa interpretatzeko eta aplikatzeko gai
ote den ebaluatu nahi du. Irizpide honi dagokionez aurreko irizpidean
barne hartutako bornapen berdinek balio dute, limiteen eta deribatuen
kalkuluari eta ordenadorearen erabilerari
dagokienez. Integralen kalkulua integrazio-metodo orokorretara mugatuko
da eta, beti ere, aldagai-aldaketa sinpleekin.
La
palabra ordenador también aparece en las materias Lengua Vasca y
Literatura, Lengua extrangera, Física y
Química, Biología y Geología, Dibujo
Técnico, Química, Biología y Física.
|