|
|
Kalkulagailu
zientifikoak
sailkatzeko, hiru irizpide bururatzen zaizkit:
1.-
Kalkuluak sartzeko moduaren arabera
2.- Kalkuluak
egiteko momentuaren arabera
3.- Eskaintzen
dituzten ahalmenen arabera
Kalkuluak
sartzeko moduaren arabera
Eredu
bat aukeratzerakoan hauxe garrantzitsua da, kalkulu bakoitzarentzat
pentsatu
behar delako (nolako den lanaren mota, batzuetan gehiago eta besteetan
gutxiago) kalkulu hori nola sartzen dugun.
Kalkulu guztietan funtzioak eta
argumentuak
daude (gauzak errazteko, momentoz ez ditugu eragiketak eta funtzioak
bereiztuko).
Kalkulagailu zientifikoetan agertzen diren funtzioek gehienean
argumentu
bat edo bi behar dituzte. Funtzioak eta argumentuak sartzeko erabili
behar
den ordenaren arabera, ondorengo motak bereizten ditugu:
Idazkera
algebraikoa (DAL, Direct Algebraic Logic adierazteko): Sharp-ekoek
esaten dute haiek bakarrik eskaintzen dutela segur aski aurrenetakoak
ziren
, baina gaur egun ia entrepresa guztiek honelako ereduak dituzte. Casio-k
VPAM siglak (Visually Perfect Algebraic Method) erabiltzen ditu.
Adierazpen matematikoak eskuz osatzen ditugunean bezala, bi
argumentuzko
funtzioak argumentu bien artean ipini behar ditugu, argumentu bateko
funtzio
batzuk argumentu hau baino lehen, eta beste funtzioak argumentuaren
ostean
sartu behar ditugu.
Idazkera
nahasia (NM, nolabait deitzeko) ohizkoa da Casio-n, TI-n
eta Citizen-en.
Kalkulagailu hauetan bi argumentuzko funtzioak argumentuen artean ere
ipini
behar ditugu, baina argumentu bateko funtzio guztiak argumentuaren
ostean
sartzen dira. Errezago ematen badu ere, aurreko idazkeraz idazten
dugunez
eta eragiketak hurrengoaz egiten direnez, hurrengo idazkera hau ere
bereiz
ikasi behar dugu.
Alderantzizko
idazkera poloniarra (RPN, Reverse Polish Notation) HP-ren
kalkulagailuetan tipikoa da. Honela deitzen da Jan Lukasiewicz
matematikari
poloniar eta asmatzailearen ohorez. Kalkulagailu hauetan funtzio
guztiak
argumentuaren ostean idazten dira. Argumentuak banantzeko edo sartzeko
tekla bat behar dute, ohiz
dena; baina ez dute parentesirik behar. Kalkuluak sartzen eta egiten
dira eskuz egiten ditugun ordenean. Deskribapen zehatzago bat,
ingelesez, HP-ren
kalkulagailuen museoan aurki daiteke.
Eskuliburu
Anitzean
(Multi-manual delakoan)
agertzen diren adibide guztietan sailkapen hau erabiltzen da, nahiz
ezberdintasunak
azaltzen, nahiz hiru soluzio ematen.

Kalkuluak
egiteko momentuaren arabera
Hauxe ba
liteke idazkera
algebraikoa erabiltzen duten kalkulagailuen azpisailkapen bat.
Zentzu
honetan, goian aipatutako beste motetan sailkatzen diren kalkulagailuen
artean, ez dut ezberdintasunik ezagutzen, baina uste dut sailkapen
irizpide
hau oso ezberdina dela, aurrekoarekin konparaturik.
Adierazpen osoen arabera. Hauxe ohizkoa da DAL kalkulagailuetan:
lehen, pantailan kalkulaketa osoa lerro batean idazten da, matematikari
batek idatziko lukeen moduan, eta gero, kalkulaketa osoa batera
egiteko,
tekla bat jotzen da, ohiz .
Okerraren kasuan, ez da beharrezkoa kalkulu osoa berriro sartzea, zuzen
dezakegulako. Lerro bat baino gehiago badute, kalkulaturiko adierazpena
eta emaitza aldi berean ikusten dira.
Lehentasunaren
mailaren arabera, NM kalkulagailuetan
ohizkoa dena, baina orain mota honetako DAL
kalkulagailuak
ere ba daude: kalkulua sartzen da eta teklak jotzen ditugun bitartean
kalkulaketa
zertzen da: argumentoaren ostean sartzen diren argumentu bateko
funtzioak
berehala baloratzen dira; eragiketa aritmetiko bat sartzen denean,
eragiketa
hau baino lehentasun gutxiago edo berdina duten funtzioak baloratzen
dira;
parentesi bat ixten denean, barruan dagoena baloratzen da;
tekla jotzen denean, egin gabe zeuden kalkulaketa guztiak baloratzen
dira.
Funtzio bat noiz baloratzen den nabaritzeko, pantaila nola aldatzen den
begiratu behar dugu, besterik ez. Une hoietan adibideetan
puntuak agertzen dira. Mota honetako DAL
kalkulagailuek funtzioak erakusten dituzte ere pantailan.
Berehalakoa.
Hauxe RPN kalkulagailuen ahalmen bakarra
da: kalkulagailu hauek zenbakien meta batez jarduten dute. Hasieran
zenbakiak
metan ipintzen dira eta gero funtzioa aipatzen da. Hauxe berehala
metaren
azkenengo zenbakiez zertzen da eta hauek emaitzaren bidez ordezkaturik
agertzen dira. Kalkulagailu hauetan ez dago inoiz baloratu gabeko
funtziorik,
baina ba daude pantailan ikusten ez ditugun emaitz partzialak (metaren
goiko lekuak),
teklaren bidez agertarazten direnak.
Eskaintzen
dituzten ahalmenen arabera
Estandarrak:
Hasiera batean, errepikakorrak ez diren kalkuluak egiteko
gauza dira, besterik ez. Dena dela, adierazpen
osoak
lantzen badituzte, kalkulaturiko adierazpena edita daiteke ere, gero
beste
adierazpen antzeko bat kalkulatzeko.
Programagarriak: prestaturik daude
aginduen zerrendak behin eta berriro
betetzeko. Ikasle batzuek ezaugarri hau baliatu ahal izango lukete,
baina
programaketaren ikasketa ez da matematikaren ikastaroen helburua (ezta
ere informatikaren ikastaro askorena). Beste ikasle batzuek aginduen
zerrendak
gordetzen dituzte, baina ez agindu hoiek betetzeko asmoan. Kalkulagailu
hauek estandarrak baino garestiagoak izaten dira.
Grafikoak: hauek pantaila handiago bat
dute, eta hor gutxienez funtzioak
eta grafiko estatistikoak irudika daitezke. Programagarriak izaten dira
ere eta, beraz, are garestiagoak, baina eskuratzeko ahalbidea duten
ikasleentzat
merezi du, matematika ikasten jarraitzeko asmoa badute. |