CW  Galicia- 1995

informe anual

 
1.- Distribución espacial das unidades inspeccionadas
2.- Xeralidades do litoral. Lixo epolución
3.- Análise das correntes que aflúen á costa
4.- Enquisa específica de Galicia
5.- Concellos representados no Informe
6.- Datos estatísticos
 

Este é o terceiro ano en que Galicia participa no proxecto internacional Coastwatch.
O número de participantes nesta campaña foi moi semellante ós da campaña precedente, aumentando este ano a representación de centros públicos de ensino en detrimento da participación de colectivos cidadáns. Sen embargo, a porcentaxe de costa prospectada diminúe desde o 28% ata o 18%. Entre as razóns que explica esto pode estar a perda de responsable da coordinación no norte de Galicia -especialmente en Lugo- e certos problemas no retorno de enquisas cubertas nalgún punto entre os responsables de bloque e a informatización dos datos.
 

1.- Distribución espacial das unidades inspeccionadas

Como xa comeza a ser a norma, a maior cantidade de unidades inspeccionadas correspóndese coas Rías Baixas, que teñen superior facilidade de acceso, de concentración de poboación e por tanto maior cantidade de centros de ensino nas proximidades. A diminución da densidade de información que se aprecia na provincia de Pontevedra pódese corresponder co problema xa citado de retorno de enquisas. Hai tamén un descenso na densidade de información correspondente ás areas da Costa da Morte, Sada e no litoral lucense.

2.- Xeneralidades do litoral. Lixo e polución.

Existe unha ampla coincidencia entre os datos xerais sobre o litoral inspeccionado nesta campaña en relación coa información obtida no ano anterior. O mesmo sucede en gran parte da información relacionada con lixo e polución, apreciándose en xeral unha ampla constancia.

A única diferencia importante atopámola nos datos referidos a lixo químico, onde a presencia de aceite e petróleo baixa desde o 86% ata o 24%. Isto poderíase relacionar coa maior lonxanía no tempo respecto do accidente do Aegean Sea, pero en calquera caso non podemos esquecer que as zonas máis afectadas -as proximidades de Sada e secundariamente a Costa da Morte- están moito menos representadas na presente campaña, polo que podemos ter un sesgo neste apartado. Por outro lado, aparece un incremento significativo na presencia de contenedores químicos (pilas) desde o 27% ata o 45%. Este dato non se pode interpretar con seguridade, pero cabe a posibilidade dun incremento na experiencia e atención dos participantes no traballo de campo.

No informe precedente comentábase o importante incremento no número de envases contados por quilómetro de costa entre as campañas do 93 e do 94. Apuntabamos a posible influencia das condicións meteorolóxicas -abundancia e intensidade de temporais no ano 94 previos ós días das inspeccións-. Na presente campaña repetíronse as mesmas condicións meteorolóxicas adversas, e resulta un número de envases moi semellantes ós contados na campaña do ano 94.

Respecto ás incidencias de contaminación, dicir que se trata dunha pregunta de opinión, con resposta cualitativa. Observamos o curioso fenómeno de que nas dúas últimas campañas coinciden practicamente as clases "nunca", "estacional", "cotián" e "frecuente", pero non coinciden as clases "ocasional" e "raro" a pesar de que as suma das mesmas é a case idéntica nestes dous anos. Isto sinala os problemas de subxetividade, e por tanto de interpretación, que presentan este tipo de preguntas. Como se recordará, nos informes español e galego do ano 1993 indicabase que o obxecto principal destas preguntas era recoller e canaliza-la opinión dos participantes.

3.- Análise das correntes que aflúen á costa 

No ano ó que se refire este informe aumenta considerablemente o número total de correntes descritas, o que nos indica un mellor coñecemento da enquisa -que presenta certas dificultades para os participantes que se integran por primeira vez no proxecto- Esta maior experiencia resulta nunha mellora da calidade da información obtida. Nas análises realizadas para a determinación de nitratos hai uns resultados semellantes ós do ano anterior: seis puntos que presentan concentracións superiores a 50 mg/l -máximo admisible segundo a Directiva 91/676/CEE- frente a sete datos no ano 94.

Temos sen embargo moi poca información referente ós Streptococos fecais, con só duas probas completas realizadas, que deron ambas un número superior a 400 células en 100 ml de auga. A razón do escaso número de probas está no retraso na chegada dos kits de determinación.

4.- Enquisa específica para Galicia 

No ano 1994 engadimos unha serie de preguntas á enquisa internacional. O elevado número de preguntas propostas alongaba e dificultaba en exceso as observacións de campo. Ademais, algúns dos datos que se obtiñan podíanse conseguir por outros medios máis asequibles ou ben resultaban confusos. Por estas razóns na campaña do 95 suprimíronse parte destas preguntas.

Dos datos recopilados, os que se refiren á recollida e utilización de algas, depósitos puntuais de lixo, e orixe dos mesmos, son moi semellantes os presentados na campaña anterior (no Anexo do informe correspondente). Da análise efectuada por concellos, dedúcese tamén que os depósitos puntuais de lixo están moi dispersos por todo o litoral, xa que se presentan en 32 concellos sobre un total de 37 concellos litorais.

A extracción frecuente ou esporádica de area pasa do 33% no ano anterior a un 12%, pero hai un 39% de enquisas que declaran descoñece-la resposta. Este fenómeno está tamén bastante disperso, pois sucede en 24 concellos.

Nas unidades onde hai paseo marítimo indícase que nun 10% dos casos está en estado de abandono. No 32% das unidades non urbanizadas existen muros ou construccións que impiden o libre acceso ó litoral, representando un total de 17 quilómetros. No 28% das enquisas sinálase a existencia de depuradora de augas residuais que non funciona.


CW Galicia 1995    datos estadísticos  

.
 
Enquisas : 391Costa mostreada:   18 %
 

         

1.- Coñecemento da Zona polos mostreadores

2.- Afectación por Directivas comunitarias
Ben:38 %Un pouco: 62 %
Si: 38 %Non:  19 %Non sei:  43 %

2.1.- Tipo de Cualificación :
Baño:65 %Pesca:47 %Niñada 
aves:4% 
I. Científico Reserva 
Natural: 1%
Outro 9 %Biotopo Corine:9 %

3.- Influencias procedentes de terra   (%):
Pasto, Horta: 5Monte, Marisma:23Dunas:6Rocha, Area:12Poboación:39
 
VertedoiroIndustria:4Porto, Estrada:9 Z. MilitarOutros:1
 
4.- Largo da Zona supralitoral:0-5 mts:55 %5-50 mts:39 %> 50 mts:  6 %

5.- Cobertura dominante na Zona Supralitoral   (%):
Marisma:7 Canaveira: 2 Outra:10 Rocha, Area:63 Edificios:18
 

6.- Largo da Zona mesolitoral:0-5 mts:13 %5-50 mts: 66 %> 50 mts:21 %

7.- Cobertura dominante na Zona mesolitoral:
Rocha: 32%Cantos:5 %Grava:3 %Area:46 % Lama:11 %Construccións: 3 %

8.- Datos destacables sobre os organismos atopados nas Zonas Supra e Mesolitoral:
Acumulación de algas mortas (% total de costa)  :                 31 %
 
Aves mortas 
Aves petroleadas
135
11
Golfiños vivos 
Golfiños mortos
25
2
Ratas vivas 
Ratas mortas
49
15
 
Zona supralitoral24 %40 %35 %
9.- Impresión xeral de LimpezaMoi sucia1/2 SuciaLimpa
Zona Mesolitoral12 %32 %55 %

9.1.- Restos de gran tamaño.
Zona supralitoral
44 %26 %29 %45 %20 %13 %
 
Formigón EntulloCoches, MáquinasMoblesBolsas lixo domésticoRestos naufráxiosRestos agrícolas
 
23 %13 %18 %24 %20 %7 %
Zona Mesolitoral

9.3.- Tipo de lixo encontrado nas Zonas Supra e Mesolitoral:                                                                                                         
Lixo Doméstico

Lixo Plástico

Roupa, Textil, Cazado 
Papel, Catón, Madeira
Alimentos, Osos de peixe 
77 %
86 %
39 %
Artes de pesca 
Cintas de embalaxe
Bolsas, Bidóns ...
Polistireno     
85 %
41 %
86 %
66 %
                                                                   
Lixo Químico

Envases (botes, botellas)

Alcatrán, Brea, Piche 
Aceite, Petróleo, .. 
Pilas, Cont. químicos 
29 %
24 %
45 %
de Vidro
de Lata 
de Plástico
80 %
80 %
87 %

Outros tipos de lixo
Material hixiénico: preservativos, compresas, .. 
Resíduos médicos: xiringas, vendas, ... 
Excrementos de mamíferos 
54 %
34 %
28 %
 
 
9.3.- Número de pneumáticos atopados:Supralitoral:   377Mesolitoral:539

9.4.- Número de envases de bebida:
Vidro: 5.579Lata:12.041Plástico:25.686Cartón:3.158Portalatas: 624

10.- Frecuencia de incidentes de contaminación por augas residuais e/ou fecais:
Nunca:27%Raro:17%Ocasion:21%Frecuente: 8%Habitual:21%Estacion: 2%

11.- Cambiaron os últimos temporais o aspecto da costa?
Máis limpa: 7%Peor:13%Non cambiou: 53%Non sei:  28%

12.- Unidades nas que se recollen algas:
Sempre:  8%En ocasións: 34%Nunca: 34 %Non sei:  24 %

Uso das algas
Farmacia:9%Industria:2%Abono: 80%Outros: 3%Non sei: 7%

14.- Unidades nas que se extrae area:
Esporádica: 10%Frecuente: 2%Non: 49%Non sei:  39%

15.- Unidades nas que existe Paseo marítimo
Non: 71 %Sí:18 %En construcción:4 %En Proxecto: 7 %
 
Conservación:Boa: 52 %Regular:  38%Abandono: 10%

16.- Unidades nas que existen construccións e/ou muros que limitan coa liña de costa e impiden o libre acceso ó litoral (só en unidades NON urbanizadas).
Si:32 %Km que ocupan: 17Non: 68 %

17.- Vertedeiros puntuais de lixo

17.1.- Proximidade á costa

Si: 42 %Nº: 411Non: 58 %
<25 mts:66%5-25 mts:27%> 25 mts: 7%

17.2.- Tipo de lixo presente nos vertedeiros puntuais.
Habitantes do lugar: 57%Deixado por turistas:13%Orixe industrial: 18 %Outro: 15 %

         
18.- Nº de envases de plástico (uso doméstico).
(Supralitoral /Mesolitoral) 
Latas de aceite de coche
(Supralitoral /Mesolitoral)

S19.651M8.634S1.173M353

19.- Orixe probable do lixo atopado na unidade.
Traido polo mar: 48 %Vertido de terra:46 %Non sei:  6 %

20.- Evidencia de queima de:
lixo, nº lugares:60pneumáticos, nº lugares:15Non (unidades sobre total):  87 %
 
21.- Tratamento das augas residuais das vivendas
Tratadas en E. Depuradora 
Vertidas ó mar por Emisario 
Non Funciona E. Depuradora
1 %
11 %
28 %
Vertido directo a río/regato 
Trat. en Pozos Negros 
Non Sei
27 %
3 %
30 %

22.- Análise das correntes.
TotalTipoLargo medioCon  augaUlen malMala colorPeixes mortosCon LixoVertidosEscumaPetróle 
Aceite
103R.3,1291 3233447311811
84CA.1,846137371303516 11
76F.0,316127241161753
127E.0,3999604453036256
38C.N0,303286013841
                                                                              
CONCENTRACIÓN de Nitratos (mg/l)
Nº  Streptococos fecais / 100 ml de auga
TipoTotal0 - 2525 -50> 50Total<1001002004001000
R.231281000000
C.A.9351200011
F.8403000000
E.14931000000
C.N.210000000
R.= Río; C.A.= Canle artificial, acéquia; F.= Filtración E.= Encaneamento; C.N.= Canle natural non fluvial



CONCELLOS representados no informe  (entre paréntese se indica a porcentaxe de costa mostreada):
Oia (43%), Baiona (84%), Nigrán (72%), Vigo (66%), Redondela (86%), Vilaboa (50%), Moaña (83%), Cangas (51%), Bueu (8%), Marin (20%), Pontevedra (10 %), Poio (40%), Sanxenxo (45%), O Grove (8%), Cambados (55%), Vilanovoa de Arousa (39%), Vilagarcía de Arousa (50%), Rianxo (63%), Pobra do Caramiñal (63%), Ribeira (20%), Porto do Son (33%), Noia (35%), Outes (50%), Carnota (21%), Dumbría (75%), Cee (8%), Corcubión (20%), Fisterra (18%), Carballo (50%), Arteixo (3%), A Coruña (18%), Miño (23%), Pontedeume (78%), Cabanas (20%), Ares (40%), Cariño (17%), Viveiro (34%)