CW-Galicia 1997                                                         

         


Esta nova edición do Informe CoastWatch- Galicia sobre o estado de contaminación do litoral galego
é posible gracias a colaboración desinteresada e altruista de máis de 1.500 voluntarios/as
que a finais do mes de outubro de 1997 percorreron a pé 230 km do litoral,
neste percorrido cubrironse 478 enquisas,
o que representa un 22% do total da costa galega.
Como sucedeu noutros anos, o meirande número de voluntarios/as pertencen a centros de Ensino Secundario
e Primario, pero tamén hai unha importante participación de
Grupos Ecoloxistas e Conservacionistas, asi como grupos de amigos e familiares.
A Campaña CoastWatch-Galicia 1997 non tivo subvención oficial ou particular ningunha,
polo que tódolos gastos ocasionados polo seu desenvolvemento foron asumidos polos proprios participantes.

A costa mostreada (densidade de información) ten unha distribución espacial coincidente cos Informes de anos anteriores, o litoral sur (dende A Guarda ata Muros) aporta un número alto de enquisas distribuidas máis ou menos continuamente, mentres que no litoral norte as enquisas se distribúen irregularmente arredor de vilas e cidades (A Coruña, Ferrol, Malpica, .... ); mención especial merece o litoral lugués xa que se remonta á seca de datos padecida en anos anteriores.
 
Os datos recollidos durante o desenrolo da Campaña, e sobre todo as  porcentaxes referidas a:
            *    restos de gran tamaño encontrados na Zona Supralitoral
            *    típo de lixo encontrado nas Zonas Supra e Mesolitoral
            *    impresión xeral de limpeza
            *    recollida de algas
            *    presencia de vertedeiros puntuais de lixo
son semellantes ás presentadas no Informe anterior, e incluso ós datos referidos ó número e tipo de envases de bebida son bastante coincidentes cos atopados en 1996.

A constancia comentada no parágrafo anterior non se mantén nalgunhas das preguntas plantexadas, e sobre elas queremos facer algún comentario:

  • Datos destacables sobre os organismos atopados nas Zonas Supra e Mesolitoral: existe un importante incremento nas Aves mortas (355 contra 165) e nos golfiños vivos (99 contra 26); no  que respecta ós golfiños atopados unha das razóns do incremento en número pode ser a campaña de sensibilización a favor deste mamíferos que este ano correu  parella á CoastWatch, e que foi  desenvolvida polos membros da "Comisión de Estudio dos Mamíferos Mariños" (CEMMA)  A información sobre as distintas especies de cetaceos e tartarugas mariñas que  se poden atopar na costa, repartida polo CEMMA entre os mostradores, incluía a descripción  dos tamaños e caracteres diagnóstico das especies mais comúns, e dúas fichas, unha para cubrir cos datos dos cetáceos varados que se poideran atopar  durante a inspección (medidas, localización de feridas, descripción do animal, estado do corpo.....), e outra cos datos dos cetáceos vivos observados (especie, número, crías, cor, forma, datos do comportamento, condicións ambientais....).
  • Neste ano mostrearónse un maior número de unidades con Paseo marítimo (un 26% fronte a un 16%) e chama a atención a drástica disminución das respostas que indican un bó estado de conservación (59% fronte o 94%).
  • O números de km ocupados por muros que impiden o libre acceso ó litoral medra espectacularmente (case un 100 %, de 21 km pasa a 39 km) se ben hai que ter en consideración que esta pregunta sempre presentou dificultades de interpretación, e neste ano simplificouse a súa redacción, o que poido favorecer un incremento na resposta.
  • Na campaña de 1997 se produce unha drástica reducción no número de  envases plásticos de uso doméstico, pero esta disminución non ten que ver con unha maior sensibilización sobre o perxuicio ambiental deste tipo de envases, se non con problemas producidos no tratamento estadístico dos datos nalgunha das unidades mostreadas.
 

Resume de resultados

 

          As cifras sempre indican a porcentaxe da costa de cada concello que cumple a característica que se menciona
 
Táboa 1
%  costa
mostreada
envases de bebida
pneumáticos
bolsas 
plásticas
vidrolataplásticocartóncintas
A Guarda56101001002010040
Oia35859210077077100
Baiona959410010078337278
Nigrán8969757569254475
Vigo6678818563154859
Redondela4580809010206090
Vilaboa10090809080506090
Moaña4873737364555573
Cangas96010010060404060
Bueu8490869076241481
Marín1675751002505075
Pontevedra6083838367678383
Poio80100100100904080100
Sanxenxo6480919477694369
O Grove58971009771246695
Cambados8390609070803070
Vilanova A.2260606060020100
Vilagarcía A.256060606004060
 
Táboa 1
(cont)
% costa 
mostreada
envases de bebida
pneumáticosbolsas 
plásticas
vidrolataplásticocartóncintas
Rianxo31100100100905070100
Boiro2490100100100708090
A Pobra do C390100100703010080
Ribeira291009510084376889
Porto do Son7378737868483870
Noia5010010010080307020
Outes10064647164364364
Muros1083836783676767
Carnota1489898967672278
Malpica de B1860808010103070
Carballo537050702020070
A Coruña 483144443813631
Oleiros20000000
Miño2310010010010000100
Pontedeume13100501005000100
Ferrol2589898967331761
Valdoviño2100100100100100100100
 
Táboa 1
(cont)
% costa 
mostreada
envases de bebida
pneumáticosbolsas 
plásticas
vidrolataplásticocartóncintas
Viveiro170000000
Barreiros10081758175311975
Ribadeo1275757575252575
 
 

MS= Moi Sucio; 1/2= moderadamente sucio; L= Limpo
(1) lugares nos que a xente deposita/abandona lixo
 
Táboa 2
Paseo marítimo
(1)
Presencia 
de 
Vertedeiros
Estado xeral de limpeza
Si
Conservación 
en bó estado
Supralitoral
Mesolitoral
MS1/2LMS1/2L
A Guarda80100010523804258
Oia230851152379685
Baiona181007314523443061
Nigrán54576921354442175
Vigo364021183745193150
Redondela1004019364502575
Vilaboa80**90363925124840
Moaña273345283537105040
Cangas57752115543172964
Bueu0**25





Marín100**25193150123850
Pontevedra0**0******46333
Poio25806516453911584
Sanxenxo173337423523234037
O Grove134050313633152263
Cambados3033305603576330
Vilanova A.








Vilagarcía A.8010060104050105040
 
Táboa 2
(cont)
Paseo marítimo
(1)
Presencia 
de 
Vertedeiros
Estado xeral de limpeza
Si
Conservación 
en bó estado
Supralitoral
Mesolitoral
MS1/2LMS1/2L
Rianxo205020353530243838
Boiro1010070172855353540
A Pobra do C3067300722804753
Ribeira101002511543542868
Porto do Son90450346601783
Noia10100304286852570
Outes0
40302545103060
Muros171003312464203763
Carnota








Malpica de B100100198101981
Carballo








A Coruña5033338464602575
Oleiros








Miño








Pontedeume








Ferrol0
2923581952867
Valdoviño100002507500100
 
Táboa 2 
(cont)
Paseo marítimo
Presencia 
de 
Vertedeiros
Estado xeral de limpeza
Si
Conservación
en bó estado
Supralitoral
Mesolitoral
MS1/2LMS1/2L
Viveiro1001002030502055540
Barreiros3583656604402575
Ribadeo25100500505002575
 
 

Contido en nitratos das correntes mostreadas.

(1) As unidade empregadas son mg de nitratos/ litro de auga  (ppm)
Os valores de referencia son os indicados na Directiva 91/676/CEE.
A columna Total indica o número total de correntes mostreadas
 
Táboa 3
Total 
Ríos
(1) 
< 50
(1) 
>50
Total 
Canles
(1) 
< 50
(1) 
> 50
Total 
Encaneamentos
(1) 
< 50
(1) 
> 50
A Guarda3




4

Oia11

3

1

Baiona41
1
172
Nigrán3

3

5

Vigo71
72
165
Redondela13

3

1

Vilaboa7

5

1

Moaña5

4

6

Cangas11
1

1

Bueu1

5

1

Marín11
1




Pontevedra





4

Poio111



33

Sanxenxo10152
2723
O Grove21

2

3

Cambados2




5

Vilanova A.








Vilagarcía A.1







 
Táboa 3
(cont)
Total 
Ríos
(1) 
< 50
(1) 
>50
Total 
Canles
(1) 
< 50
(1) 
> 50
Total 
Encaneamentos
(1) 
< 50
(1) 
> 50
Rianxo10

2

5

Boiro3

1




A Pobra do C.1




1

Ribeira2

22
81
Porto do Son15

2

31
Noia2




3

Outes11






Muros2

1




Carnota5







Malpica de B.1




2

Carballo1







A Coruña1




4

Oleiros








Miño





1

Pontedeume








Ferrol71



1

Valdoviño2







 
Táboa 3
(cont)
Total 
Ríos
(1) 
< 50
(1) 
>50
Total 
Canles
(1) 
< 50
(1) 
> 50
Total 
Encaneamentos
(1) 
< 50
(1) 
> 50
Viveiro1

1

1

Barreiros6




3

Ribadeo1







 


CW- Galicia 1997   datos estadísticos

 
Enquisas        478Costa mostreada          22 %

Coñecemento da Zona polos mostreadores

Afectación por Directivas comunitarias
Ben: 41 %Un pouco:59 %
Si: 30 %
Non /NS   70 %

Tipo de Cualificación segundo Directiva
:
Baño: 
19 %
Pesca: 
9   %
Zona Ramsar: 
4 % 
Parque Natural 
0 %
Reserva Natural 
2 %
Outro 
%
Biotopo Corine 
2 %

Influencias procedentes de terra (%)
:
Pasto, Horta: 3Monte, Marisma:40Dunas:16Rocha, Area:47Poboación:50
 
Vertedoiro:5 Industria:11Porto, Estrada:17 Z. Militar:1Outros:4

 
Largo da Zona supralitoral:0-5 mts: 96 %5-50 mts:4 %> 50 mts: 0 %

Cobertura dominante na Zona Supralitoral
(%):
Marisma:3 Canaveira:2 Outra:6 Rocha, Area:68 Edificios:20

 
Largo da Zona mesolitoral:0-5 mts: 22 %5-50 mts:62 %> 50 mts:16 %

Cobertura dominante na Zona mesolitoral
:
Rocha: 34%Cantos:3 %Grava:3 %Area:45 % Lama:6 %Construccións: 1 %

Datos destacables sobre os organismos atopados nas Zonas Supra e Mesolitoral
:
Acumulación de algas mortas (% total de costa) : 40 %
 (entre paréntese se indica a porcentaxe de unidades nas que se atopa a caraterística indicada)
Aves mortas    (21%) 
Aves petroleadas
355 
2
Golfiños vivos    (1 %) 
Golfiños mortos
99
7
Ratas vivas  (4 %) 
Ratas mortas  (3 %)
41
24

 
Zona supralitoral18 %41 %40 %
Impresión xeral de LimpezaMoi sucia1/2 SuciaLimpa
Zona Mesolitoral9 %30 %61 %

Restos de gran tamaño.
48 %26 %32 %53 %27 %21 %
 
Formigón EntulloCoches, MáquinasMoblesBolsas lixo domésticoRestos naufráxiosRestos agrícolas
 

Tipo de lixo encontrado na Zona Supralitoral
:

Lixo doméstico

Lixo plástico

Roupa, Textil, Cazado
Papel, Catón, Madeira
Alimentos, Osos de peixe
72 %
85 %
34 %
Artes de pesca 
Cintas de embalaxe
Bolsas, Bidóns ...
Polistireno     
71 %
39 %
45 %
59 %

Lixo qúimico

Envases (botes, botellas)

Alcatrán, Brea, Piche 
Aceite, Petróleo, ..
Pilas, Cont. químicos
25 %
25 %
31 %
de Vidro
de Lata 
de Plástico 
70 %
67 %
45 %

Outros tipos de lixo

Material hixiénico: preservativos, compresas, ..
Resíduos médicos: xiringas, vendas, ...
Excrementos de mamíferos 
46 %
24 %
26 %
 
(as paréntese indican a porcentaxe de unidades que presentan a  característica indicada)
 Número de pneumáticos atopados: 1025 (46%)Bolsas de plástico:  24.533 (74%)

Número de envases de bebida
:
Vidro (81%): 8.765Lata  (84 %):12.930Plástico  (86 %): 25.945Cartón   (67 %):  2.909Portalatas  (35%):  1.005

Frecuencia de incidentes de contaminación por augas residuais e/ou fecais
:
Nunca: 50%Raro:13%Ocasional:17%Frecuente:4%Habitual:5%Estacional:6%

Cambiaron os últimos temporais o aspecto da costa
?
Máis limpa:5%Peor:14%Non cambiou:40%Non sei: 41%

Porcentaxe de costa que presenta un risco serio ou unha ameaza inminente:
Erosión 
Extracción de area 
Edificación 
Vertedoiro 
Abuso act. Recreat 
Outras 
Acuicultura
6 %
4 %
11 %
16 %
8  %
4  %
3  %

 

CONTAMINACIÓN da AUGA por: 
Augas fecais 
Radioactividade 
Aceite/ Petróleo 
Industria 
Acuicult. /Granxas
 

21 %
0 %
6 %
8 %
2 %

 
 

Unidades nas que se recollen algas:
Sempre: 11 %En ocasións: 32 %Nunca: 40 %Non sei: 17 %

Uso das algas
Farmacia: 8  %
Abono: 82  %Outros:4 %Non sei: 6 %

Unidades nas que se extrae area
:
Esporádica: 7  %Frecuente: 7 %Non: 62 %Non sei: 25 %

Unidades nas que existe Paseo marítimo
Non: 50 %Sí: 26 %En construcción: 3 %En Proxecto: 21 %
 
Conservación:Boa: 59 %Regular: 41 %Abandono: 0  %

Unidades nas que existen construccións e/ou muros que limitan coa costa e impiden o libre acceso ó litoral
.
Si: 48 %Km que ocupan: 39Non: 52  %

Vertedeiros puntuais de lixo

Proximidade á costa
Si: 41 %Nº:396Non: 59 %
<25 mts: 100 %5-25 mts: 0 %> 25 mts: 0 %

Tipo de lixo presente nos vertedeiros puntuais
.
Habitantes do lugar: 55 %Deixado por turistas: 11 %Orixe industrial:24  %Outro: 10%

Nº de envases de plástico
(uso doméstico). Latas de aceite de coche
S1.230M4.847S1.131M457

Orixe probable do lixo atopado na unidade
.
Traido polo mar: 52 %Vertido de terra: 47  %Non sei: 1 %

Evidencia de queima de:
lixo, nº lugares: 80pneumáticos, nº lugares:         32Non (unidades sobre total) 84 %