Coastwatch- Galicia 2001 |
|
CAMPAÑA COASTWATCH GALICIA 2001
|
Costa mostreada
nas distintas campañas CoastWatch-Galicia
Os datos refírense á porcentaxe de unidades nos que se atopou o tipo de lixo ou residuo que se indica na táboa. |
|
"Que facemos co litoral" ...................................... Despois de nove anos de campañas ininterrompidas dos voluntarios Coastwatch-Galicia, o proxecto foi botando raíces en moitos centros de ensino nos que este traballo forma parte xa das actividades encamiñadas a formar a sensibilidade dos alumnos con respecto ó medio ambiente. O Proxecto Coastwatch perfilase, pois, como unha interesante actividade de educación ambiental, como unha forma de sensibilizar ós cativos do problema da xestión dos residuos que producimos e das estratexias máis axeitadas para dirixir as intervencións sobre os espacios litorais. Contar e mirar o lixo é unha forma moi directa de favorecer o troco das conductas dos futuros cidadáns. Ademais, a través dos datos que se van recollendo na enquisa de mostraxe, a nosa mirada sobre o litoral vai fixándose en aspectos nos que normalmente non observamos: pensar na orixe do lixo involúcranos como productores del; describir o espacio próximo á costa e detallar os uso destes espacios matiza e amplía a visión máis abstracta ou, as veces, parcial que xeralmente se ten do litoral; localiza-las actividades humanas sobre os espacios costeiros permítenos ver a complexidade de elementos a ter en conta en lo que sería a xestión integral e sostida dos recursos variados deste medio e dos seus valores naturais,... Este interesante potencial do Proxecto Coastwatch levou ó grupo coordinador á idea de elaborar a exposición que baixo o título ¿Que facemos co litoral? fora unha ferramenta a disposición dos centros de ensino que xa participan nas campañas para ampliar o seu traballo sobre a xestión do litoral. Preténdese que unha visita atenta nos axude na reflexión sobre que é o que facemos no litoral, e cales son as consecuencias das nosas actuacións e actividades. Está organizada arredor de 6 paneis e dúas mesas. Os paneis reflicten que é o litoral e as estratexias seguidas ata de agora no seu desenvolvemento, as consecuencias deste tipo de estratexias, e as alternativa de desenvolvemento sostible. As mesas, pola súa banda, teñen un contido máis concreto e representan como é o litoral mediante unha maqueta a escala e unha duna de area, na que atopamos todo tipo de obxectos imaxinables, tal e como sucede na realidade, así como información sobre estes residuos: tempo de pervivencia no mar, cantidades atopadas, perigo que levan para os organismos mariños..... Abre a exposición un panel que introduce a idea que se desenvolverá ó longo da visita: os distintos xeitos de entender o litoral. Poderíamos dar diferentes definicións segundo o uso e como aproximámonos á costa: a visión do xeólogo ou do biólogo, a do pescador, a do bañista, a do veciño que vive preto do mar, a das industrias do mar,... Pero o litoral é unha unidade, e non debémolo esquecer se queremos falar dun desenvolvemento que harmonice o seu emprego como un recurso, como un lugar no que vivir e como un valor natural a conservar. O Panel "A poboación e os residuos urbanos" presenta ó litoral como asento da poboación, e mostra como nos últimos anos asistimos a un incremento da súa densidade, sobre todo no contorno A Coruña-Ferrol e nas Rías Baixas. Este incremento da poboación costeira implicou unha maior urbanización do espacio e unha maior producción de residuos domésticos, e como non foron creadas as infraestructuras necesarias (planos de tratamento do lixo, planeamento urbanístico, ...) traduciuse nun deterioro do litoral baixo a forma do incremento da contaminación e da perda da súa calidade. No panel ofrécense algúns datos sobre a cantidade de lixo producida por habitante e ano, sobre o consumo de auga para usos domésticos, as cantidades que vertemos ó mar cheas de residuos e as que se depuran. O seguinte panel dedícase o "Uso recreativo do litoral". A visión do litoral só como praias e espacios de ocio, e a construcción de equipamentos pensados só para o curto prazo, sen ter en conta que o litoral e as praias son unha entidade complexa que en "diálogo" co mar evolucionan e cambian a súa morfoloxía conduce, en moitos casos, á perda das propias praia. O panel explica de xeito sinxelo como se forman as praias, como actúa a dinámica mariña e como a progresiva urbanización e concentración da poboación no litoral, sen ter en conta os delicados equilibrios que lle dan a súa particular morfoloxía, provoca o seu deterioro: un incremento da contaminación das augas e a erosión e perda dos areais. Pasamos logo o panel "Uso industrial do litoral". Falamos do asentamento de fábricas e industrias que agreden gravemente no medio mariño cos vertidos de substancias que deterioran a calidade das augas e fan diminui-la súa capacidade para o mantemento da vida, poñendo en perigo os recursos pesqueiros e marisqueiros. Nomease as grandes concentracións industriais, dende a Alumina de Lugo, os Estaleiros de Ferrol, o núcleo industrial de A Coruña, Carburos de Cee, Celulosas de Pontevedra ou e Vigo. Pero, queremos facer fincapé nun tipo de contaminación máis disperso, que podemos atopar ó longo de todo o litoral galego, e de aí o seu perigo e importancia. Esta é a idea a subliñar cos exemplos de industriais que se presentan: a industria conserveira e a entrada de petróleo e aceites no mar como consecuencia de actividades "normais" (escorrenta, augas residuais urbanas, ... .). O panel Una nova estratexia pecha a idea desenvolvida ó longo do percorrido e apunta algunhas das liñas de actuación para una xestión sostible dos espacios litorais. É una proposta para modifica-las nosas actuacións e poder dispoñer no futuro destes recursos hoxe en perigo. ¿Como facer compatible o uso do litoral como asentamento da poboación, coa súa explotación turística e industrial preservando en boa mediada a súa riqueza e naturalidade? ¿Que podemos e debemos facer, e con que armas contamos?. Exercer como cidadáns supón a reflexión e a decisión sobre que relación co medio queremos e que valor dámoslle á calidade do medio no que imos vivir .Tratase pois de reflectir tres elementos fundamentais para a educación dos cidadáns responsables: * actuacións como cidadáns responsables co seu contorno, * o desenvolvemento sostible como estratexia concretada na xestión dos espacios litorais, * o coñecemento das normas e regulamentos que afectan ó litoral (Lei de Costas, Lei de Augas...). Rematamos a exposición cun panel dedicado a nos mesmos: que é Coastwatch-Galicia e algúns resultados dos 9 anos de existencia deste grupo de voluntarios que prestan un pouco do seu tempo ó estudio da contaminación do litoral. Presentamos unha pequena revisión do traballo realizado. A exposición ¿Que facemos co litoral?, organizada por Coastwatch-Galicia, contou coa colaboración da Dirección Xeral de Formación e Extensión Pesqueira da Consellería de Pesca e Asuntos Marítimos, e dende o pasado outono circulou polos centros de ensino de distintos Concellos da provincia de Pontevedra (Nigrán, Oia, A Guarda, Vigo, Moaña, Pontevedra, Cambados e Illa de Arousa). No outono que ven, comezará a súa andaina polos Concellos de A Coruña e Lugo. |